Dlaczego Japonia otworzyła się w XIX wieku?

Przyczyny Izolacji

W Japonii od wieku XVII-ego przez wiele lat trwał stan wyjątkowy. Wynikiem tego był kontakt z mieszkańcami Europy, głównie Francuzami, Hiszpanami, Portugalczykami i Holendrami, którzy po odnalezieniu morskiej drogi do Indii i Chin, dotarli ostatecznie do Japonii. Po okresie przyjaznej współpracy, coraz to większe kontrowersje wzbudziło to kim w rzeczywistości byli przybysze. Szczególne przerażenie wzbudziła wojna hiszpańsko-meksykańska, w ramach której niemal cała Mezoameryka znalazła się pod okupacją Hiszpanów, oraz wygrana wojna z Inkami i okupacja większości ich terytorium, oraz okolic, w szczególności zbrodnie dokonane podczas walk na ludności cywilnej i wandalizm. To właśnie one wytworzyły przez kolejne lata światowy stereotyp Autochton=Dobry, Przybysz=Zły.

Zdobycie Teutochican/Mechiko City przez Corteza przy wsparciu plemion sąsiednich, stało się symbolem rodzenia się największego europejskiego imperialistycznego kraju, od czasów Rzymu.

Hiszpanów uznano w Japonii za szpiegów mających na celu przygotować się na podbój Japonii, tak jak dawniej przybysze do Ameryki opowiadali rodakom o tym co tak znaleźli. Japończycy (którzy według, niektórych teorii mieli odkryć Amerykę jeszcze przed Kolumbem) uważali, że Hiszpania może być gotowa na powtórkę scenariusza w przypadku Japonii (szczególnie że okupacja Meksyku, spowodowała krach na europejskich rynkach złota i Hiszpania szukał nowych rozwiązań na ratowanie ciężkiej sytuacji w swoim kraju). Kontrowersje wzbudziła też rywalizacja między Katolikami, a Protestantami, co w przypadku Japonii mogło doprowadzić do przeniesienia się wojny 30-letniej na część ich kraju i doprowadzić do scen rodem z „Imienia Róży”. Ostatecznym argumentem dla Szogunatu było powstanie chłopskie, którym broń dostarczyli Portugalczycy. Europejczyków uznano za takie samo zagrożenie, jak dawniej Mongołów, wywołało to przerażenie. Europejczyków uznano za zagrożenie najwyższego stopnia i zdecydowano się wprowadzić nadzwyczajne środki, mające zapewnić Japonii suwerenność za wszelką cenę i każdym kosztem.

Zabicie europejskich misjonarzy i pro-europejskich Japończyków. Zdjęcie szokuje przede wszystkim dlatego, że zdajesz sobie sprawę, z tego jak bardzo kimono przypomina mnisią szatę. Nie ma wątpliwości, że strój tak jak i żupan, musi się wywodzić od jednego syberyjskiego stroju. Był to jeden z elementów, który sprawił, że Chrześcijaństwo odnosiło początkowo sukcesy w Japonii, jednak tym samym stawało się tym bardziej ryzykowne, jako element wywiadu i potencjalnej pułapki w rękach Europy.

Dokonano brutalnych ataków na Europejczyków, pozostałości ich działania wykorzeniono siłą, nałożono szereg embarg, w tym na Francję, Hiszpanię czy Portugalię oraz ograniczono ogólnie handel morski. Granica została zamknięta i nie pozwolono Japończykom na zapuszczanie się poza granice kraju. Kraj zaczął się coraz bardziej militaryzować, budowano artylerie nabrzeżne, zwiększała się ilość klasy samurajskiej – i tak mocno zmilityrazycowane państwo, stało się jedną wielką fortecą, europejskie statki, które zbliżały się do Japonii, miały być natychmiast likwidowane bądź odstraszane salwą bez ostrzeżenia.  Jedynie Holandia i Chiny mogły nadal prowadzić wymianę handlową z Japonią.

Wyspa z osadami i faktoriami holendrów. W okresie edo była miejsce, gdzie Holendrzy jako wyróżniony naród mogli swobodnie prowadzić handel z Japonią.

Pierwsze zmiany

W wieku XVIII pozwolono na import książek z Europy poprzez kupców z Holandii. Instytut Badania Nauk Zamorskich stał się pierwszym w Japonii uniwersytetem, choć jego czasy świetności zaczęły się dopiero w okresie Meji.

Instytut Badania Nauk Zamorskich, od Meji, Cesarski Uniwersytet w Tokyo, od 1949 Uniwersytet Tokijski.

Znacznie istotniejsze w kwestii otwarcia się Japonii była ekspedycja na Sachalin i Wyspy Kurylskie, pod koniec tamtego stulecia. Ludność ta zamieszkiwana była przez Ainów, najbardziej wyizolowany, pierwotny i egzotyczny odłam narodu Japończyków. Choć ich język sama ludność była genetycznie niemal identyczna z Japończykami z południa, to jednak przez tysiące lat ich język (choć mający podobne zgłoski) stał się niezrozumiały. Przez lata Ainowie i Japończycy południowi i środkowi żyli w relatywnie pokojowych stosunkach, choć Ainowie musieli też dostosować się do nowych nakazów standardów stanowych okresu Edo (strój, język urzędowy). W momencie dotarcia Japończyków na Kuryle i Sachalin zetknięto się z północną częścią tej ludności. Handlowano z nimi (między innymi kupowano skóry) – twierdzono, iż rejon ten jest częścią Japonii, który to przez tysiące lat uległ jednak „separatyzmowi”, co skłoniło do wysiłków w celu faktycznego przyłączenia tego rejonu do Cesarstwa. Wyprawa zakończyła się jednak efektem znacznie rozleglejszym niż przypuszczano. Zetknięto się bowiem z przedstawicielami nie tylko ainowskim państewek, ale późniejsz też samego Carstwa Rosyjskiego.

Niektóre z rdzennych narodów Syberii.

Rosja od wieku XIV stopniowo ogłaszała wstąpienie do Rosji kolejnych części Syberii. Obecność tej ludności, oraz ich potomków zmieniła całkowicie strukturę ludnościową Rosji, przenosząc ciężar realnej władzy w stronę wschodniej części. Dzięki pozytywnym oświadczeniu woli lokalnej ludności, obyło się praktycznie bez walk i proces osiągnął niebywałe rozmiary, tworząc nowy „Wielki Chanat”. Już w XVII wieku ogłosiła wstąpienie de nomine części środkowych i wschodnich, lecz w realu w roku 1800 w granicach de facto było jedynie kilka procent tych rejonów (głównie sukcesujących po Złotej Ordzie). Mimo to było to wystarczające, aby Japończycy zetknęli się z Rosjanami, czy też mówiąc bardziej szczegółowo Rosjanami, oraz różnorodnymi kulturowo potomkami narodów Syberii, w tym momencie mówiących już jednak po Rosyjsku. Moment ten był szokiem dla Japończyków, bowiem nie spodziewali się że jakiekolwiek państwo północne czy północny podmiot dyplomacji spróbuje nawiązać z nimi kontakty.

Część jeżyków na Zachodzie Rosji.

Sytuacja nie skończyła się tak jak w przypadku kontaktów z mieszkańcami Zachodu, bowiem mieszkań Europy Wschodniej, różnili się od mieszkańców Europy Zachodniej, wszystkim – zarówno wyglądem jak i mentalnością czy kulturą ludową. Zdobyli sobie zaufanie Japończyków, którzy rozumieli ich w przeciwieństwo do niż poczynań czy kultury mieszkańców Zachodu. Szczególną role miała ludność Rosji Azjatyckiej. Szczególnie z Jakucji, która niemal nie różniła się od Japończyków fizjologicznie i wydawała się być z nimi kulturowo wręcz bliźniacza. Niektórzy Japończycy wyruszyli w podróż po Carstwie Rosyjskim i państewkach syberyjskich – podczas tej wyprawy dotarli, aż do Moskwy, brali udział w Rosyjskich uroczystościach i zwiedzali Rosję w ramach misji dyplomatycznej i ekspedycyjnej (z Królestwem Polskim i Ukrainą włącznie). Werdykt był prosty – Rosjanie i ich krewni, choć teoretycznie mieszkają w Europie nie są spokrewnieni z „Kolonialnymi Barbarzyńcami”. Nawet język Rosyjski choć oddalony o tysiące kilometrów ukazał się nieporównywalnie szybszy do przyswojenia przez osoby japońskojezyczne niż Holenderski, co przyspieszyło mediacje i kontrakty handlowe.

Początek integracja Rosja-Japonia miała ogromne znaczenie dla późniejszych wydarzeń, gdy to Japończycy inspirowali się głównie kulturą Rosyjską, oraz Pruską (Królestwo Prus przed zjednoczeniem Niemiec, choć zamieszkiwane przez ludność niemieckojęzyczni, była w 95% bratnia z Rosjanami, w tym w aż 80% Prusaków pochodziło od Polaków). Właśnie dlatego mundur Cesarza Meji przypomina strój barbórkowy, a japońskie mundury – ułanów. Utożsamienie Rosysjkiego/Pruskie/Wschodnioeropejskiego „krzyża słonecznego” (pogańskiego symbolu, wchłoniętego przez chrześcijaństwo) z Amaterasu, dało początek nowym Japońskim odznaczeniom. Dlatego właśnie tak wiele z nich posiada elementy podobne do tych z Ukrainy, Polski czy Rosji.

Folklor Rosyjski miał ogromne znaczenie w integracji Japońsko-Rosyjskiej. Zwrócono uwagę nawet na podobieństwo „płaskich” malowideł i mitologie.

Analogie stylu symboli (nawet barw) oraz inne przypadki analogii Rosja-Japonia pozwoliły szybko przełamać pierwsze lody, jednak nadal pozostawała kwestia ustaleń terytorialnych. Japończycy bowiem rościli sobie prawo do części Sachalinu ze względu na zamieszkujących ich Ainów. Rosjanie z kolei rościli sobie też do niego prawo, gdyż usiłowali zjednoczyć wszystkie narody Syberii w ramach jednej, wielkiej Wszechrusi.

Relacje Japońsko-Rosyjskie były mimo tego pierwszymi od lat przyjaznymi kontaktami Japończyków z obcokrajowcami prócz Chin i Holandii. Czy to właśnie Rosjanie przekonali Japończyków taka naprawdę do otwarcia handlu? Trudno powiedzieć, ale na pewno miało to ważny wpływ na późniejsze wydarzenia.

Zmiany na Pacyfiku i mała stabilizacja

Pod koniec wieku XVIII siły Hiszpani i Portugali nieprzerwanie od 300 lat okupywały 80% terytorium Mezoameryki, 25% terytorium Ameryki Południowej. Jednak 10-letnia wojna o ich niepodległość była dla Hiszpanów tym, czym dla Francuzów Waterloo. Powstanie kilkudziesięciu niepodległych państw, zamieszkiwanych przez zlatynizowaną ludność rdzenną bądź wielonarodową ludność rdzenno-napływową obaliły kolonializm. Terytoria „Ameryki ponadśrodkowej” było w 8% zajmowane przez marionetkowe państwa UK i Francji, jednak była to inna forma sytuacji, z resztą powstanie wielonarodowego USA szybko przyniosło stratę UK. Przez ponad 80 następnych lat nikt nie myślał o zamorskich podbojach, na dużą skalę. Jednocześnie rozwój handlu z Chinami i pojawienie się parostatków, sprawiło że coraz to więcej okrętów zaczęło (chociażby nieświadomie) trafiać w okolice Japonii. Pojawiały się statki między innymi Angielskie czy Francuskie (nie było rzecz jasna znienawidzonych przez Japończyków Hiszpanów). Japonia nie podchodziło do sprawy przychylnie, statki które musiały z jakiegoś powodu coś powiedzieć miały jeden wyznaczony port, ale generalnie nadal Japonia traktowała Europejczyków Zachodnich  jako wysokiej rangi zagrożenie.

Terytoria okupywane przez Królestwo Hiszpanii i Królestwo Portugalii na przełomie XIX wieku. Na szaro – niepodległe państwa Indiańskie.

Punktem przełomowym był jednak kontakt Japończyków z Amerykanami od strony Wschodu 1837. Wówczas to do Japonii przypłynął amerykański statek, z Japońskimi rozbitkami chcący uzyskać pomoc, oraz poprosić o możliwość uzyskania miejsca, gdzie Amerykanie mogli by odpoczywać i zjeść coś po ciężkiemu wyprawie wielorybniczej. W obawie, iż jest to flota wroga, statek został ostrzelany przez artylerię nabrzeżną, co zmusiło go do odwrotu. Władze młodego państwa USA zaniepokoiły się sytuacją, co doprowadziło do zimnej wojny między Japonią, a USA. Jednocześnie władze Kraju Kwitnącej Wiśni nakazały przygotowanie się do odparcia ataków morskich i postawiono artylerię w stan najwyżej gotowości. USA w związku z sytuacją wysłały ekspedycję kilku okrętów wojennych, które miały zbadać sytuację. USA w owym okresie było państwem obejmującym de facto jedynie 25% obecnego terytorium, toczące ciężkie walk i Indianami co sprawiło, że kraj ten nie był pewien jak długo utrzyma się na mapie. Oceanię, traktowano jako kolejny ‘”dziki zachód” wymagający wyjątkowej ostrożności i środków prewencji. Japończycy widzą statki zrobili publiczne pokazy sumo w celu odstraszenia „barbarzyńców” jednak dla Amerykanów, pokazy te wyłącznie zdziwiły. W roku 1846 do Japonii przybył komodor Biddle, nie mogąc stawić czoła obronie przeciwokrętowej nie osiągnął żadnych sukcesów. Dopiero Kapitan Perry w asyście kilku statków zdołał dostać się na ląd, ale nie otrzymał odpowiedzi od władz. Głosowanie w Shogunacie było w większości za status quo polityki zagranicznej i ignorowanie żądań Amerykanów, tym bardziej że duża część amerykanów stanowili Brytyjczycy, którzy byli przedstawicielami Europy Zachodniej.

Nawet 100 lat potem toczyły się dyskusje co do zamiarów Amerykanów. Przeciwnicy tego kraju (w szczególności ZSRR) powtarzał, iż Amerykanie mieli na celu kolonializm Japonii w stylu „zgniłego zachodu”, jednak Amerykanie bronili się twierdząc, że sytuacja nie była dla nich korzystna, relacje z Japonią niestabilne, zaś podejrzenia wobec Amerykanów o imperializm, wynikały wyłącznie z uprzedzeń Japończyków do białych ludzi. Jako, iż USA samo w sobie było kiedyś kolonią, ich polityka wobec odległych krajów była dosyć inna.

„Czarne statki” McPerrego – zostały ukazane na japońskiej karykaturze jako wroga ekipa piracka.

Rok po pierwszej wizycie, kiedy to McPeery został odgoniony, powróciła kolejna ekspedycja. W związku z ryzykiem wybuchu wojny Japońsko-Amerykańskiej i nieprzewidywalnością Japończyków, McPeery zyskał ochronę w postaci 9 statków i piechoty morskiej. Zaproponował Japończykom traktat. Traktat zawierał: zobowiązanie do wzajemnej nieagresji, możliwość wzajemnego handlu w pięciu portach japońskich, ustanowienie konsula do spraw amerykanów na wyspach, zakup przez Japończyków broni amerykańskiej i wysokość ceł.  Do reprezentacji Japonii wyszedł panujący wówczas Shogun, gdyż obecność Cesarza przed obcokrajowcami była wówczas absolutnie wykluczona. McPerry nie wiedział jednak, że nie stoi przed głową państwa, tym samym nawet po pod posianiu traktat nie mógł legalnie wejść w życie, nawet gdy minie data jego rozpoczęcia. Podpisanie traktatu przez Shoguna rozładowało jednak napięcie i ryzyko wojny, w szczególności artykuł o nieagresji. W późniejszych latach, Shogun wystąpił do Cesarza o ratyfikację tego i innych traktatów. Otwarcie portów dla USA na skutek usilnych nacisków amerykańskich statków rozpoczęło okres zwany Bakumatsu.

Amerykanie i Japończycy w Kanagawie

            Kolejnym traktatem zajął się Harrison. Amerykanin jak przystało na jego naród był umiejętnym marketingowcem oraz negocjatorem handlowym i powołał się na sytuację we Francji oraz UK. Zwrócił uwagę na konflikt pomiędzy UK, a Chinami (Wojna Opiumowa). Handlarze Angielscy byli mocno obciążeni przez podatki Chińskie, więc próbowali przemycać opium. Chiny zaczęły wówczas konfiskować zapasy tego zioła. Zamiast jednak pozostawić je w konfiskacie, zaczęli niszczyć te zapasy opium, zaś zdenerwowana UK wysłała 10 000 żołnierzy w statkach aby odbić swoją własność, zanim zostanie zniszczona do końca. Harrison chwalił, iż USA jest pokojowe w przeciwieństwie do Anglii i Francji, oraz podjudzał Japonię przeciw tym dwóm krajom i że interesy z USA są znacznie lepsze. Dodał, żeby podpisał traktat i zastosował do UK i Francji zasady takie jakie zaproponuje USA, nie zaś propozycje Francji i UK. Był to jednak jedynie element marketingu, który różnił się od realnych wydarzeń. Żołnierze morscy w Chinach nie byli tak liczni by działać (oprócz wyjątków) na lądzie tak zaludnionym jak Chiny, wojna była spontaniczna, nie zaplanowana dalekosiężnie, zaś ustępstwo wynikało bardziej z faktu, iż Chiny (w przeciwieństwie do UK) mogło sobie na takie manewry pozwolić, wpływ miał też Konfuncjanizmu i mentalności Chińczyków. Można się spodziewać, że Togutawowie zdawali sobie z przewagi jaką mieli nad Wielką Brytanię, oraz mityzacją jej osiągnięć – być może właśnie to doprowadziło, do tego że zgodzili się na pomysł Amerykana.

Brytyjski statek zatopiony przez marynarkę Chinską

W kolejnych latach sytuacja się zmieniała. Japonia zdecydowała się podpisać traktat z Wielką Brytanią i Francją (ta pierwsza zwierała też podobne podejście do konsulatu jak w przypadku USA), tym bardziej że w tamtych czasach nie zdołał się jeszcze wykształcić Francuski i Angielski imperializm kolonialny (w rozumieniu tworzenia państw marionetkowych, choć dochodziło do spięć i starć). Zreorganizowano handel z Holandią (1856), polepszono stosunku z Rosją. Carstwo w 1855 zaproponowało Japonii „salomonowy” kompromis – Japonia bierze krainę Ainów, zaś Rosja bierze krainę Oroków (północ Sachalinu). Traktat ten był jednak tylko oceną tego, gdzie dany kraj ma się nie zbliżać, nie zaś kontraktem ze stroną, która reprezentowała dany naród Sachalinu. Stąd też mimo, iż była źródłem stabilizacji na granicy Japońsko-Rosyjskiej – to do realnego włączenia tych terenów w dane państwa, potrzeba było jeszcze kolejnych lat i stopniowych procesów. Jednocześnie zdecydowano się o rozwinięciu handlu z Rosją. Ważny był też traktat handlowy z Prusami (1861), którego traktowano podobnie jak Rosję. Zdecydowano się na stosunki z niewielką Portugalią (1860), która to w czasach Konkwistadorów, preferowała pokojowe osady na wybrzeżu późniejszej Brazylii, niż wojny. Nie podpisano natomiast traktatu z Hiszpanią.

Pruska wyprawa do Japonii. Warto zwrócić uwagę na wschodnioeropejskie „stalinowe” wąsy Prusaków, które były podobne do tych noszonych przez Japończyków. Wynikało to z tego, że w obu przypadkach.

Sytuacja ułatwiła handel i rozładowała napięcia związane ze Stanami Zjednoczonymi. Nadal jednak Japonia nie była pewna co do zamiarów obcokrajowców z Francji i Anglii. Handel z Europą umożliwił szybszy import i eksport towarów. Przyspieszyło to rozbudowę sił japońskich. Przez dłuższy czas potem w kinematografii japońskiej dominował obraz ostatniego okresu Edo, w postaci procesarskich Hanów (w tym Satsumy) używających różnorodnej broni, w tym najnowocześniejszej, oraz Tokugawów walczących po staremu. W rzeczywistości zarówno stronnictwo Pro-cesarskie jak i Pro-shogunatowe, były podobnie, nowocześnie (jak na tamte czasy) uzbrojone na co wpływ miał też handel.

Mimo relatywnie niskich, ceł statki Europejskie musiały ponieść duże koszty związane z transportem przez oceany. Podobnie jak w przypadku Chin, równe punkty dla obu krajów, nie miały sensu w przypadku radykalnie różnej sytuacji odległych od siebie państw.

Czasami można natknąć się na tezę, iż Japonia w końcowym okresie Edo była zacofana. Jest to teza niepodparta dowodami. Owszem produkcja nie była tak wydajna jak w przypadku końca XIX wieku, lecz to samo można równie dobrze powiedzieć o każdym innym kraju w tym okresie (Indie, Chiny, Niemcy, USA, Polska) i zmiany w następnych latach były związane z rewolucją w handlu, przyrostem naturalnym czy też rewolucją przemysłową, która była już globalnym zjawiskiem. Po za tym Japończycy posiadali wiele własnych technologii, nie znanych w Europie, a dających przewagę, bądź wykorzystywali starą technologię w sposób dający skuteczność podobną, bądź większa niż teoretycznie nowocześniejsze odpowiedniki.

Kontratak konserwatystów

Sytuacja związana z obcokrajowcami niezadowoliła wszystkich, spora część z ludności uznała, że obcy są intruzami. Inne kontrowersje wzbudziła kwestia konsula i jego roli w przypadku USA i UK. Japończycy żądali aby ustanowić takiego samego w USA i UK w przypadku Japończyków tam przebywających, oskarżając rząd iż faworyzuje obcokrajowców. Możliwości podróży do USA przez Japończyków były jednak wówczas ograniczone, bądź niemożliwe.

Regularnie dochodziło do zabójstw Europejczyków w Japonii. Wśród wielu incydentów dokonanych przez konserwatystów było dużo wydarzeń z zabójstwami nie tylko jednej, lecz wielu osób co sprawiło że przebywanie w Japonii dla cudzoziemców stało się bardzo niebezpieczne. Również osoby próbujące się dorobić na handlu z Japonią były zagrożone. Japonia próbowała zażegnać kryzys wypłacając pieniądze rodzinom poszkodowanym, lecz fale narastały. Próbowano nowych negocjacji, lecz wysadzanie ambasad i konsulatów stało się normą. Podczas trwania okresu radykaliści dokonali blisko 180 zorganizowanych ataków terrorystycznych przeciwko obcym handlarzom, statkom i konsulatom.

Zamach na brytyjskich dyplomatów w Edo

Problemy ekonomiczne i zagrożenie życia ich obywateli sprawiły, iż państwa Zachodnie ostatecznie przestały pozostawać bezczynne wobec sytuacji. Szczególne niebezpieczne były sprzeciwiające się Europejczykom klany samurajskie. W odpowiedzi na śmierć Charlesa Richardsona i ostrzeliwanie Royal Navy, wojska zaatakowało Kagoshimę ostrzeliwujące ja i niszcząc kilka statków. Na lądzie szybko okazało się jednak, że zbroja samurajska jest w stanie wytrzymać trafienia z pocisków Angielskich, zaś Anglicy przestali inwestować w defensywę. Broń palna miał zbyt słabe tempo przeładowywania, by móc się mierzyć z japońską bronią białą (wojska angielskie nie były dostosowane do walk z bliska, a samurajowi – tak).

            Słabą sytuację Brytyjczyków, zakończył Shogunat który wspomógł Brytyjczyków i nakazał samurajom z Kagoshimy zapłacić za śmierć Anglika. Satsuma następnie wynegocjował i zapłacił funtów odszkodowania, ale nie przekazał morderców Richardsona Brytyjczykom, którzy jednak zgodzili się dostarczyć Satsumie okręty wojenne o napędzie parowym. Ponieważ bakufu odmówiło zapłaty 3 milionów po interwencji Shimonoseki, obce narody zgodziły się obniżyć tę kwotę do 25 000 w zamian za ratyfikację przez cesarza traktatów o nieagresji i handlu (wcześniej nie uprawomocnionych), obniżenie podatków celnych do 5%.

Statki Brytyjskie ponoszące klęska w bitwie o Shinoseki.

Zwolennicy ataków na europejskie cele twierdzili, że Europejczycy planują podstęp i jeśli nie powstrzymają ich teraz, wkrótce UK i Francja napadnie na Japonię.

Sytuacja była na tyle napięta, że Cesarz Kōmei, zrywając z wielowiekową tradycją imperialną, musiał interweniować ogłaszając 1863 r.  „Zakon Wypędzenia Barbarzyńców”. Klan Chōshū z siedzibą w Shimonoseki, pod rozkazami Lorda Mōri Takachikiwypełnił rozkazy cesarza i od 10 maja zaczął polować na cudzoziemców. Otwarcie przeciwstawiając się szogunatowi, Takachika kazał bez ostrzeżenia wystrzelić wszystkie zagraniczne statki. Zabójstwa zmieniły się w o masowe zatapianie obcych statków i śmierć obcych wojsk i cywili.

Pod naciskiem cesarza szogunat musiał ogłosić koniec stosunków z cudzoziemcami. Rozkaz ten został przekazany zagranicznym delegacjom przez Ogasawara Zusho no Kami w dniu 24 czerwca 1863 roku:

W związku z nasilającymi się dalej atakami, mieszkańcy Zachodu wysłali eskadrę czterech brytyjskich okrętów, trzech francuskich i jednego holenderskiego do Hyōgo w listopadzie 1865 r. Innym przypadkiem były wystrzały w stronę Shimaseki przeciw japońskim organizacjom, dowodzonym przez potężnego daymio Takachikę z klanu Chosho. Francuskie okręty i 250 żołnierzy zaatakowały miasteczko niszcząc posterunek artylerii. Do walk i wzajemnych wandet dochodziło do momentu gdy Cesarz nie zgodził się oficjalnie zakończyć swojej operacji ekstremistycznej. Upoważnieni szoguna do prowadzenia negocjacji z siłami obcymi. Konflikt ten uświadomił Japonii, że wojna nie jest rozwiązaniem.

Członkowie Shougunatu podczas negocjacji z Brytyjczykami. Kłanianie się im przez Japończyków, nie wynikało z „uznania ich za lepszych” lecz ze standardowego zwyczaju Japończyków.

                                                        Koniec okresu Edo

Zwiększenie interwencji Cesarza w sprawy kraju zaczęły coraz bardziej zmieniać sytuację. Zaczęło bowiem dochodzić do coraz większych zespoleń pomiędzy Cesarzem, a Shogunatem. Istotnym momentem był akt kiedy to Cesarz Komei i Lemochi Tokugawa zezwolił na ślub swojej siostry z Shogunem, sam Shogun odbył w tym celu podróż w asyście 3 000 strażników. Mimo, iż do małżeństwa nie doszło to jednak jego potencjalne efekty i tak nastąpiły. Coraz większą rolę bowiem zaczęły odgrywać samurajowie z Satsumy, Chosho, Tosa, Hiroshimy i Saga. Tworzyli one środowiska skupione wokół Cesarza. W 1968 roku na tron wszedł syn Komei – Cesarz Meji, zaś obecny Shogun rządzącego w Shogunacie Togutawów –  Yoshinobu Tokugawa, w roku 1968 zdecydował się zwrócić uprawnienia Shouna Cesarzowi. Spowodowało to przekształcenie Shogunatu w Oligarchię Meji, związaną głównie z rodami pro-cesarskimi (choć Tokugawowie mieli znaczącą rolę w dochodach państwa). Co prawda doszło jeszcze do walk wewnętrznych, związanych z eskalacją napięć związanymi ze sfałszowaniem edyktu Cesarskiego o odebraniu tytułów Tokugawie, lecz sam Togutawa szybko wycofał się  konfliktu (choć jego zwolennicy walczyli jeszcze przez rok na północy). Zakończenie okresu Edo w chwili przekazania uprawnień przez Shoguna, sprawiło że doszło do zmiany roli Cesarza. Sprzeciw wobec obcokrajowców, był w następnych latach połowiczny, choć ostatecznie narósł i sprawił, że w Japonia ostatecznie przeszło do kontrataku, co doprowadziło do pacyfikacji pro-zachodnich Chin i likwidacji wszystkich kolonii europejskich w Azji przez Japonię podczas II WŚ. Jedynie konflikt graniczy z Rosją pozostaje do dziś aktualny.

Osatni Shohun – Tokugawa Yoshinobu

Kamil Maciej Trzoch

Andrew Gordon, Nowożytna Historia Japonii (realia Japońskie)

Conrad Totman, Historia Japonii (realia Japońskie)

Nowa Era, Zrozumieć Przeszłość (sytuacja geopolityczna)

Ollie Bye, The Spread of Writing: Every Year (szacunki faktycznych granic koloni w 1800)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s