Kolonializm to według, niektórych idei powszechnych wśród społeczności ruch, który dąży do podboju zamorskiego i eksploatacji gospodarczej. Według tei idei, każde kolonia powstałą w skutek podboju „wszechmocnych” krajów takich jak UK czy Francja, co doprowadziło do upadku ich gospodarek. Kraje te miały władać połową świata, albo nawet większą ilością terenu. Problem w tym że jest to zdecydowanej większości propaganda komunistyczna, która chciała aby ludzie uznali Francję, Anglię i inne kraje NATO za wroga.
W rzeczywistości, prócz wyjątków to wszystko się nie nigdy wydarzyło i nie wydarzy! Jak było naprawdę?
‚Kolonializm’ to polityka zachodnioeuropejskich i innych podmiotów, która narodziła się wraz z odkryciami geograficznymi, wymuszonymi przez tureckie embargo. Opierała się na wykorzystaniu zamorskich działek, państw marionetkowych, bądź handlu oceanicznego do poprawienia sytuacji sektora importowo-eksportowego. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.
1 niewygodny fakt: Początkowo pokojowy proces, dopiero na przełomie XIX i XX wieku przerodził się w serię konfliktów zbrojnych, które trwały do połowy XX-wieku. Wyjątkiem tego była sytuacja Hiszpanii, która to już w XVI wieku wypowiedziała wojnę Imperium Inków i Azteków, ostatecznie tracąc tereny na przełomie XVIII i XIX wieku.
2 niewygodny fakt: Produkcja kolonii nie zwiększała zamożności państw-metropolii, gdyż nie zwiększała ich produktu krajowego brutto, ze względu na ich odrębną podmiotowość, lecz umożliwiała łatwe omijanie embarg w handlu zagranicznym i obroty wcześniej niedostępnymi produktami, na korzystnych warunkach. Kolonializm doprowadził do wielu inwestycji zagranicznych w krajach-koloniach, który wpłynęły korzystanie na ich gospodarkę, lecz wraz z nasileniem się walk, część z nich upadła, a w wielu z nich pracowali też niewolnicy.
3 niewygodny fakt: Terminem „kolonializm” określa się powszechnie też zwycięskie wojny krajów Europy Zachodniej, na terytoriach odległych, które nie miały charakteru wojen handlowych, lecz wynikały z walk ideologii, bądź innych interesów, nie różniąc się niczym od innych konfliktów zbrojnych, toczonych przez te państwa.
4 (bardzo) niewygodny fakt: Niektóre państwa wspierały kolonializm, kosztem suwerenności sąsiadów, w zamian za napływ inwestycji zagranicznych, bądź eliminację przeciwników w regionie. Takie zarzuty wystosowano między innymi wobec Cesarstwa Chin, oraz Państwa Kongo czy niektórych ludów Ameryki Środkowej.
Status tych terytoriów z punktu widzenia państw europejskich był formalnie zróżnicowany, stosowano w odniesieniu do nich nazwy i systemy prawne: [[Kolonia (geografia polityczna)|kolonia]], [[protektorat]], [[Kondominium (kolonia)|kondominium]], [[prowincja zamorska|prowincja zamorskia]], [[terytorium zamorskie]], koncesja, działka dzierżawiona wreszcie [[terytorium powiernicze ONZ|terytoria powiernicze]] lub obszary nie rządzące się samodzielnie, istniały też kolonie nieformalne.
Historia
Po przejęciu przez Turków kontroli nad Azją Mniejszą i północną Afryką, oraz blokady na wchodzie dokonywanej przez państwa i plemiona ałtajsko-uralskie, Europa Zachodnia została odcięta od świata. Zatrzymało to handel transkontynentalny działania misjonarskie i podróże w celach naukowych. Szczególnie dotkliwy był brak możliwości handlu z Indiami i Chinami, od których niektóre kraje były uzależnione. Wobec tego zaczęto szukać możliwości ratowania sektorów gospodarczych, poprzez znalezienie morskiej drogi. Skutkiem tego były odkrycia Vasco da Gamy czy Krzysztofa Kolumba. Prócz odkrycia drogi do Azji, odkryto też nowy kontynent – Amerykę. Pierwsze osady założone zostały na Karaibach przez Brytyjczyków, oraz w dzisiejszej Brazylii przez Portugalczyków.
O ile w przypadku Karaibów i Brazylii, małe ekspedycje przeważnie nie wchodziły w konflikt z tubylcami, a ludność indiańska i napływowa nawzajem się asymilowały, to inaczej potoczyło się w przypadku Królestwa Hiszpanii, które wytoczyło wojny Rdzennym Amerykanom. Po upadku tych kolonii nastał okres niemal stuletniego zastoju w kolonializmie w rozumieniu uzyskiwania kontroli nad terytorium, ostatecznie przerwany przez konflikty na przełomie nowożytności i współczesności – ten okres kolonializmu spotkał się z większym oporem, wobec czego upadł po kilkudziesięciu latach.
Kolonializm hiszpański
Hiszpania stanowiła najbardziej radykalny kraj, pod względem polityki zamorskiej. Zawiązał on bowiem sojusz z plemionami przeciwnymi istnienia Państwa Azteków i Imperium Inków, wspólnie dokonując podboju tych państw. Hiszpanie na okupywanych terenach prowadzili kopalnie, dokonywali grabieży cennych przedmiotów, oraz niszczyli świątynie. Podczas walk dokonywali straceń ludności cywilnej, próbując zmusić władców do kapitulacji. W trakcie próby zmuszenia Athalupy do kapitulacji, stracono co najmniej kilka tysięcy ludzi, co stanowiło dużą jak na owe czasy ilość. Kontrolowali całkowicie zdobyty teren, nie pozwalając Indianom na sprawowanie jakichkolwiek urzędów. Majowie z powodu braku przeciwnika w postaci innych plemion stawili opór, tak samo jak ludy w głębi kontynentu Ameryki Południowej.
Import srebra jako towaru zamiennego wobec waluty, okazał się nieskuteczny, bowiem brak pokrycia dużej ilości srebra, w monetach emitowanych w Hiszpanii (z powodu braku wpływu kolonii, na obroty i produkcję podmiotu Hiszpanii co uniemożliwiało emisję z pokryciem) doprowadziło do deflacji na rynku srebra, którego spekulowana cena, spadła do niskiego poziomu powodując kryzys ekonomiczny w Europie Zachodniej.
Próby nawrócenia ludności na wiarę chrześcijańską również okazał się porażką, gdyż ludność nie chciała mieć związków z religią ludności, która napadła na ich ziemię, a akty wandalizmu skierowane przeciw ich religii, coraz bardziej zniechęcały Indian do kleru, oraz sprawiały że całkowicie nie wierzyli w nauki, które im głoszono. Dochodziło to też do licznych powstań, podczas których organizacje walczyły przez wiele wieków przeciw okupantowi. Dopiero, gdy kościół zdecydował się na dokonanie syntezy wierzeń indiańskich z wiarą rzymsko-katolicką, rozpoczął się proces przyjmowania przez Amerykę Łacińską wierzeń chrześcijańskich w formie synkretycznej, obecnie rejon ten stanowi największe na świecie skupisko chrześcijaństwa.
Hiszpanie stosowali początkowo wobec Indian obowiązek pracy przymusowej, jednak liczne strajki i ucieczki szybko zmusiły ich do szukania innego typu taniej siły roboczej, co spowodowało sprowadzenie niewolników z Afryki.
Ludność indiańska podzielona była na wiele dialektów, często nawzajem niezrozumiałych. Obecność języka hiszpańskiego jako urzędowego, doprowadziło z biegiem lat do przyjęcia go przez mieszkańców Ameryki w życiu codziennym, co umożliwiło integrację i zjednoczenie się ludności. Doprowadziło to z czasem do niemal całkowitego wymarcia rdzennych dialektów indiańskich, ale jednocześnie pozwoliło na formowanie się świadomości Pan-Latynoamerykańskiej. Język ten przyswoili też imigranci z Europy, a także ludność czarna, którzy osiedlali się na wybrzeżach wschodnich Brazylii i Argentyny.
Na przełomie XVIII i XIX wieku doszło do największych rewolt w historii Ameryki Południowej. Wówczas to niepodległość uzyskały wszystkie terytoria okupywane przez Hiszpanię. Ludność, która uzyskała niepodległość wraz z ludnością prowincjonalną z głębi kontynentu utworzyły liczne państwa na ogromnym obszarze.
Ostatnią kolonią Hiszpańską była część Maroka.
Kolonializm portugalski
Portugalczycy od początku zakładali osady na wybrzeżach Brazylii. Portugalczycy jako niewielki naród, był całkowicie uzależniony od relacji z tubylcami. Do miast zakładanych na wybrzeżach imigrowali autochtoni, ucząc się języka portugalskiego, a także imigranci z różnych krajów i Afrykańczycy, co doprowadziło do stworzenia unikalnej społeczności.
W międzyczasie Portugalia uzyskała od Chin rejon Makau, a także założyła osady w Angoli. Przez kilka wieków, stopniowo ludność czarna uznawał władzę Portugalczyków na wybrzeżach, co doprowadziło do jednej z najlepiej prosperujących i stabilnych kolonii w Afryce. Jednocześnie doszło do kontaktów Portugalczyków z Państwem Konga, które sprzedało handlarzom swoich jeńców wojennych. Handel niewolnikami między Państwem Konga, a portugalskimi handlarzami rozwijał się przez kolejne wieki, dając początek atlantyckiemu systemowi handlu ludźmi czarnoskórymi.
Brazylia uzyskała niepodległość na przełomie XIX wieku, z czasem uzyskując kontrolę nad wschodnimi terenami Amazonii, z wyjątkiem kilku regionów, gdzie plemiona prowincjonalne nadal pozostają de facto autonomiczni.
Angola pozostawała jedną z najdłużej istniejących kolonii w Afryce. Dopiero w latach 70-tych uzyskała niepodległość, gdy to komunistyczni rewolucjoniści pokonali Portugalię. Spora ilość pozostałości po Portugalczykach, uległa zniszczeniu podczas wojny domowej, która wybuchła zaraz potem.
Podobnie było w przypadku Mozambiku, którego wybrzeże od XVII wieku było kolonią Portugalską, a w latach 70-tych utraciła 1/3 kontrolowanego terytorium. Po upadku komunizmu w Portugalii, 2/3 pozostałych jeszcze pod władzą terenów Mozambiku zostało anektowane przez niepodległy rząd.
Kolonializm holenderski
Kupcy holenderscy kupili od plemienia Delewerów wyspę Manhattan, co doprowadziło do powstania osady Nowy Amsterdam, z kamienicami murem oraz cytadelą obronną na południowej części Manhattanu. W XVI wieku utracili miasto podczas wojny z Wielką Brytanią.
W Ameryce Południowej, także istniała osada Holenderska – Surinam, który wypowiedział niepodległość dopiero w XX wieku, lecz brak powiązań handlowych z Holandią doprowadził do kryzysu, na skutek którego niewielkie państwo stało się ofiarą zjawiska „drenażu mózgów”, podczas którego spora część Surinamskich techników, wyjechała za pracą do Europy.
Holandia w XVII wieku uzyskała od Szogunatu niewielką osadę w Japonii, wyspę Dejimę koło Nagasaki – była to jedyna kolonia europejska w Japonii i jedyne miejsce, gdzie europejczycy mogli prowadzić handel z Japonią, w trakcie głównej części okresu Edo.
Najbardziej istotnym elementem kolonializmu Holendrów była Indonezja, zwana Indiami Wschodnimi. Od początku kraj ten utrzymywał bardzo bliskie stosunki z Holandią, co doprowadziło do rozwoju eksportu tytoniu do Europy. W XVIII wieku sułtan uznał Holenderską Kompanię Wschodnioindyjską, za swojego następcę jako podmiot pełniący władzę w państwie, jednak wkrótce doszło do bankructwa Kompanii, co zmieniło sytuację. Podczas Konferencji Wiedeńskiej uznano Królestwo Niderlandów za państwo, które miało mieć prawo do kontroli nad Indonezją, co było jednak nieuregulowane w stosunku do reprezentacji Indonezji. Przez niemal wiek Indonezyjczycy ignorowali obecność i żądania urzędników Holenderskich, zaś niewielkie państwo nie mogło zaprowadzić władzy w tak ludnym archipelagu, w którym władzę nadal sprawował rząd lokalny. Dopiero na początku XX wieku odpowiednio zmilitaryzowana Holandia, wprowadziła siłą władzę w większości terenów Indonezji, tworząc marionetkowe Holenderskie Indie Wschodnie, choć nadal wiele elementów wymagały współpracy z lokalnymi ugrupowaniami.
W roku 1942 Japonia oskarżyła Holandię o bezprawną agresję na Indonezję, gromadząc na wyspach wsparcie w postaci pro-japońskich organizacji bojowych. Ostatecznie Cesarstwo pokonało siły Holandii, oraz ich sojuszników Europejskich, szybko dekolonizując wyspy i wprowadzająca tam swoje wojsko, oraz prowadziło propagandę anty-holenderską na archipelagu. Po wycofaniu się wojsk japońskich, walkę przeciw Europejczykom, kontynuował pro-japoński rząd Sukarno, który to już w 1945 proklamował Stany Zjednoczone Indonezji. W 1946 roku Holandia, wraz z Anglią spróbowały odbić Indonezję, lecz w 1949 zostały zmuszone do kapitulacji
Obecnie Królestwie Niderlandów zostało jedynie 6 kolonii-wysp zwanych Antylami Holenderskimi, które mieszczą się na Karaibach.
Kolonializm brytyjski
Wielka Brytania jest często uważana za synonim kolonializmu – kraj ten w XIX wieku dzięki Brytyjskiej Rewolucji Przemysłowej, zdobył na dłuższy czas przewagę nad innymi krajami świata i Europy, lecz jednocześnie spowodowana tym obecność Brytyjczyków w różnych częściach świata, szybko doprowadziła do utraty przez UK monopolu na jej technologie.
Brytyjczycy począwszy od XVI wieku zakładali osady na wschodnich wybrzeżach Ameryki Północnej. Najbardziej istotne były terytoria, które znajdywały się okolicach dzisiejszego Nowego Jorku, Bostonu czy Filadelfii. Do miast ściągała ludność rdzenna, imigranci z Europy i Azji oraz ludność czarna, doprowadzając do powstania społeczeństwa wielokulturowego. Nieliczne były tereny w głąb kraju, które pozostawały pod faktyczną kontrolą kolonii, większość składała się z państw plemiennych. Dopiero za czasów USA, doszło do zlania się ze sobą społeczności środkowych terytoriów i wybrzeży, oraz formowania się faktycznych władz nowych stanów. Podobnie zjawisko nastąpiło w przypadku Kanady, jednak do regionu migrowało nieporównywalnie mniej imigrantów, ze względu na niekorzystny klimat – znacznie więcej wolało osiedlać się w Stanach Zjednoczonych, gdzie ponadto istniały wolne tereny na pustyniach, często niezamieszkane. W roku 1783 Anglia utraciła ostatecznie wybrzeże dzisiejszego USA.
Brytyjczycy dopłynęli, także do Nowej Zelandii, gdzie wkrótce wybuchł konflikt pomiędzy Maorysami, a Anglikami. Po początkowych stratach wojsk angielskich, zdecydowano się użyć armat co nagle przerwało walki. Maorysi byli tak zdziwieni i zainteresowani nową technologią, że zaprzestali walk uznając autorytet Anglików i chcąc dowiedzieć się jak najwięcej o ich technice.
Pod sam koniec XVIII wieku w trakcie wojny z Francją, doszło do incydentu między Brytyjską Kampanią Wschodnindyjską, a Francuzami. Przedsiębiorstwo te utrzymywało liczne porty na wybrzeżach Indii, w tym biorąc udział w budowie Kalkuty. Informacja, o tym że statki francuskie, płyną zaatakować Kalkutę rozpoczęli budowę murów, mimo że zabraniał tego traktat z Imperium Wielkich Mogołów. Wobec tego Cesarz nakazał im rozbiórkę fortu, lecz Anglicy odmówili twierdząc, iż znaleźli się w stanie wyższej konieczności, gdyż wojna z Francją trwała na wszystkich frontach. Wobec tego wojska Mogołów zdobyły Kalkutę, aresztując Brytyjczyków. Wówczas to pijany żołnierz brytyjski zabił jednego z Hindusów, wobec czego żołnierze zostali wtrąceni do wąskiej celi, gdzie wielu z nich szybko zmarło. Sytuacja ta wywołała oburzenie wielu królestw Indii i Pakistanu, które domagały się powrotu do normalnych stosunków z UK i wznowienia eksportu, który był istotny dla ich gospodarki. Wobec tego zawiązały sojusz ze znajdującą się w podobnej sytuacji Brytyjską Kompanią Wschodnioindyjską, przeciw królestwom popierającym działania Wielkich Mogołów, a BKW rekrutowała ruszenie w postaci Sipajów – rdzennych wojowników. Podczas kolejnych dekad padł Pendżab, a także inne anty-angielskie królestwa, gdzie brytyjczycy stanowili władzę, dzięki wsparciu kolaboranckich. Niepodległe regiony bezpośrednio wspierały Brytyjczyków, między innymi swoimi wojskami. Jedynymi anty-angielskimi królestwami pozostał Afganistan i Nepal, który wygrał z Anglikami i wspierającymi ich Hindusami kilka wojen. Dominujący udział samych Hindusów, w uzyskaniu kontroli nad Indiami sprawił że tzw. British Radż przetrwał bardzo długo, a zwolennicy odrębności dość późno pojawili się na hinduskiej scenie politycznej. W połowie XIX wieku, wybuchł bunt Sipajów związany z sytuacją religijną, podczas których stoczyli walkę z Brytyjczykami, innymi Sipajami oraz wojskami pro-angielskich Królestw, a także Nepalem. Ostatecznie zostali pokonani, jednak kosztem bankructwa Brytyjskie Kampanii Wschodindyjskiej. Na jej miejsce został powołany rząd bezpośrednio Wielkiej Brytanii, kiedy to Królowa Wiktoria została mianowana Cesarzową Indii. Wiele królestw uznawało ją za następczynię z powodu braku męskiego potomka, bądź w zamian za duże dotacje na rzecz królestwa. Współpracowano przy budowie gęstej siedzi kolejowej i wykorzystania zdobyczy techniki. Jednym z głównych materiałów eksportu Indyjskiego stała się herbata. Musiała też zgodzić się na wiele ustępstw, rozszerzających zakres władzy lokalnej elity we władaniu tymi prowincjami, które były zależne od UK
Koniec wieku przyniósł kolejny rozwój systemu, kiedy to sułtani Malezji wykorzystywali Brytyjczyków jako rozjemców i doradców. Chociaż formalnie były suwerenne, to dużą rolę zaczęli sprawować brytyjscy rezydenci, mianowani jako doradcy miejscowych władców. Pozostałe stany Indonezji utworzyły Niesfederalizowane Stany Malezji. Mimo iż przyjęły one brytyjskich rezydentów, to nie podlegały formalnie Londynowi. Choć formalnie wielka Brytania uznawała istnienie Malajów Brytyjskich, to w rzeczywistości taki podmiot skutecznie nie funkcjonował, z tego powodu Malaje były zwane „Bagnem Imperium Brytyjskiego”.
Duże znaczenie brytyjskich armatorów doprowadziło do spięć z Chinami. Kraj ten stanowił miejsce, gdzie rozwijał się handle z Europą i był kluczowy dla Starego Kontynentu. Płacenie za wiele towarów odbywało się za pomocą srebra, co powodowało straty Europejczyków, którzy by zapobiec bankructwu przemycali opium. Chiny ostatecznie skonfiskowały zapasy opium oraz przejęły inny majątek obcokrajowców. Podczas negocjacji, rozpoczęło się niszczenie zapasów Opium, w skutek czego Brytyjczycy wysłali 170 statków z 20 000 żołnierzami by odbić jak największą część opium i ją wywieść. Wzięcie z zaskoczenia statków Chińskich i wykorzystaniem statków do ataku na cele naziemne, początkowo umożliwiło widoczną przewagę Brytyjską, niemożliwą jednak do toczenia dłużej niż chwilę z 200 000-kontengenem. Chiny zaproponowały rozejm, zakładając następujące elementy:
- Zwolnienie obcokjraowców z obowiązku trzykrotnego klękania i dziewięciokrotnej czołobitności
- Możliwość handlu w pięciu, dodatkowych portach
- Możliwość prowadzenia działalności misyjnej przez francuzów (nie przyniosła ona skutków)
- 5% cło na eksport z Chin (podobne do dzisiejszego cła Polska-Chiny).
Jakiś czas potem wybuchł kolejny konflikt, kiedy to niesłusznie aresztowano statek pływający pod Brytyjską banderą, tym razem Chiny nie dały się zaskoczyć, wystawiając 200 000 żołnierzy przeciw wielokrotnie mniej licznym siłom brytyjskim. Wkrótce wszedł jednak traktat pokojowy, kiedy to Chińczycy zaproponowali Anglikom traktat pokojowy. Zakładał on
- Możliwość tworzenia małych poselstw dyplomatycznych w Pekinie
- Nowe porty dla handlu
- Możliwość poruszania się na Żółtej Rzece statkom obcych armatorów
Wojny opiumowe nie stanowi pełnowymiarowej wojny między dwoma państwami – stanowił on raczej kilka drobnych, przybrzeżnych walk podjazdowych dokonywanych przez nieliczne oddziały europejskie. Zarówno Chińczycy jak i Brytyjczycy byli podobnie uzbrojeni – długie celne strzelby, z długim czasem przeładowania i broń miała (u Brytyjczyków szable, u Chińczyków szable i włócznie typu „Kosynier”).
W następnych dekadach doszło do dużego poprawienia się stosunków Chińsko-Europejskich. Chiny udostępniały handlarzom koncesje w Szanghaju, a także w innych regionach, nadając koncesje handlowe i wojskowe. Pod koniec wieku Chiny wypożyczyło Wielkiej Brytanii miasto Hong Kong, które szybko stało się ważnym ośrodkiem handlu azjatyckiego. Anglia uzyskała również na dzierżawę działki w Szanghaju, które utraciła w 1938 roku po wkroczeniu wojsk japońskich.
Wielka Brytania realnie nigdy nie posiadała kontroli nad Australią – tereny zamieszkiwane przez niezasymilowanych Maorysów bądź Aborygenów były poza władzą, tak samo jak ludność wielonarodowa, która w XIX wieku ogłaszała kolejne, własne państwa, ostatecznie zrzeszone w Związek Australijski.
Podczas Konferencji Berlińskiej 1880, Wielka Brytania uzyskała od państw europejskich wolną rękę na działania w południowej i środkowej Afryce. Doprowadziło to do rozwoju osady na Przylądku Dobrej Nadziei, lecz zagrożeniem stało się Państwo Zulusów, które to atakowało cele cywilne, ostatecznie zostało jednak poskromione. Dalej Brytyjska Kompania Wschodnioafrykańska (synteza Central Search Association i Exploring Company Ltd.) stworzyła osady w Rodezji, co jednak spowodowało walki z ludnością czarną. Brytyjczycy zostali też pokonani w regionie północno zachodniej Afryki przez Imperium Borno, te jednak w pewnym momencie podpisało z UK traktat w którym ustąpiło. Kalifat Sokoto, który rozciągał się na duży obszar dzięki dżihadowi, nie obronił stolicy przed wojskami UK, jednak ostatecznie zdecydował się zezwolić Brytyjczykom na obecność, wspierając finansowo „kolonię” i udostępniając swoich żołnierzy. Podobnie było w przypadku Imperium Kong, gdzie sytuacja był ściśle związana z udziałem UK w wojnach toczonych przez państwa regionu.
Brytyjscy pracownicy i żołnierzy zostali również zaciągnięci przez Imperium Osmańskie do budowy kanału Sułeskiego i tłumienia powstań, między innymi zlikwidowania prób uzyskania niepodległości przez Sudan. W trakcie Pierwszej Wojny Światowej, doprowadziła do powstanie niepodległego Egiptu, odrywając go od Imperium Osmańskiego, a kilka lat wcześniej Sułtan Maroka uznał Królowe Brytyjską za swojego następcę. Jednocześnie doszło do utraty Nowej Zelandii jako pośredni efekt Powstania Maorysów.
W międzyczasie doszło też do podboju Birmy przez Brytyjczyków i Hindusów. Wielka Brytania uzyskała też protektorat nad Omanem, Kuwejtem i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi.
W między czasie Wielka Brytania uznała Papuę-Nową Gwinę za swój protektorat, lecz administrację Brytyjską szybko przejęła Australijska. W trakcie pierwszej wojny światowej, Wielka Brytania rozpoczęła okupację Iraku, jednocześnie tracąc Syrię i Palestynę. Podczas dwudziestolecia międzywojennego UK straciła wybrzeże Kanady, podjęto się też zorganizowania Brytyjskiej kolonii w Kenii, na bazie terenów okupywanych Niemieckiej Afryki Wschodniej.
W roku 1941 Japonia uznała agresję Brytyjską na Birmę za bezprawną i w porozumieniu z niepodległościową Narodową Armią Birmy wyzwoliła teren spod władzy brytyjskiej, rozpoczęła także dozbrajanie Hinduskiej partyzantki, która miała wypowiedzieć powiązania z UK.
Upadek imperium kolonialnego Anglii w Azji sprawiły, że w 1941 Irak i państwa na wschodnich wybrzeżach półwyspu Arabskiego, zrzuciły władzę brytyjską, zaś Asyryjczycy pokonali Brytyjczyków w Iraku. Rozpoczęło się też formowanie się organizacji niepodległościowych w Afryce. Zarówno Azjatycki (szczególnie), Arabski jak i Afrykański ruch niepodległościowy, był kierowane, wspierane bądź inspirowane przez Cesarstwo Japonii, które prowadziło na całym świecie propagandę anty-kolonialną. Musieli też formalnie uznać niepodległość Australii.
W 1942 roku Japonia wprowadziła wojska do Malezji, zabijając doradców angielskich i pokonując wojska brytyjskie stacjonujące w okolicy, oraz zorganizowała wiele lokalnych organizacji wojskowych o charakterze anty-europejskim, następnie zlikwidowała kolonie brytyjskie na Oceanii, rozpoczynając promowanie propagandy anty-brytyjskiej.
W 1946 Wielka Brytania próbowała wspomagać Holandię w próbie odbicia Indonezji, poniosła jednak porażkę. W 1946 ludność Malezji odmówiła przyjęcia rezydentów Brytyjskich, co doprowadziło do protestu, wobec którego wojska angielskie zaatakowały ludność. W 1948 Malezja wypowiedziała wojnę UK, lecz próby odzyskania półwyspu spełzły na niczym i w 1954 roku Anglia skapitulowała, a w 1956 roku formalnie wpisała Federację Malaj na listę państw uznawane przez Londyn za niepodległe, lecz walki nadal trwały – do 1960 roku Malezja pokonała siły Anglii, Australii i Nowej Zelandii starają się jak najbardziej osłabić ich pozycję. To samo dotyczyło Singapuru, Brunei i Borneo Wschodniego. W międzyczasie Anglia utraciła wszystkie kolonie w Afryce, między innymi jako efekt Powstania Młodych Bantu, inspirowanym wojskową Organizacją Młodych Malaji założonym przez Japończyków.
Obecnie Wielkiej Brytanii pozostało 15 kolonii: wysp, bądź archipelagów na Karaibach i Atlantyku.
Kolonializm francuski
W XVII wieku Francja zaczęła tworzyć osady w Ameryce Północnej. A następnych wiekach nawiązała współpracę z Królestwem Merine (Madagaskaru), które sprzedawało jej jeńców wojennych. Podjęto się również uczynienia Polinezji i Melanezji koloniami, lecz ludność lokalne wykorzystywała sprytnie przybyszów w celach zarobkowych, w sposób czyniący te kolonie nierentownymi z punktu widzenia francuskich armatorów.
Francja zapobiegła dominacji Portugalii w działaniach w okolicach Senegalu, gdzie szedł szlak niewolnikami, skupowanymi między innymi od Arabów. W połowie XIX wieku Francja pobiła Senegal, uniemożliwiając przy tym rozprzestrzenianie się dżihadu islamskich państw Wolofów i Tukulerów, oraz ogłosiła zakaz niewolnictwa. w 1860 roku odebrała Imperium Osmańskiemu wyborze Allegri. Wierny Osmanom sułtan odbił częściowo teren, lecz ostatecznie francuzi wygrali, a sułtan zginął w bitwie na pustyni.
Po 1880 roku Francja uzyskała wolną rękę na działania w północnej Afryce. Skutkiem tego była proklamacja wielu terytoriów zależnych w regionie zdobytych różnymi metodami, lecz w rzeczywistości większość tych terenów była poza władzą Francji, gdyż terytorium pustynne było nie do funkcjonowania dla niedostosowanych Europejczyków, a opór Berberów i murzynów był duży.
Na przełomie wieków francuzi uzyskali wiele koncesji od Królestwa Merine, co spowodowało uznanie tego terenu za kolonię przez rząd Francji. Proponowała później sprzedaż tego terenu Polsce, co było sprzeczne z prawem międzynarodowym na linii Francja-Merine, ostatecznie nie doszło jednak do transakcji.
W 1912 roku Francja dokonała wojny napastniczej na indochiny, podbijając Wietnam, Kambodże i Laos, oraz ogłaszając powstanie marionetkowych Indochin Francuskich.
W roku 1941 Cesarstwo Japonii uznało działania Francji za bezprawne, wobec czego wypowiedziała jej wojnę i zaatakowała Indochiny Francuskie szybko likwidując kolonię, współpracując z lokalnymi grupami niepodległościowymi. Spowodowało to masowy wzrost środowisk anty-francuskich w Afryce Zachodniej. W 1945 roku Japończycy zorganizowali na terenie 3 państwa: Cesarstwo Wietnamu, Królestwo Kambodży i Królestwo Luan Prabang (Laosu). W 1945 Francja spróbowała odbić teren lecz po wycofaniu się wojsk japońskich, trzy państwa samodzielnie prowadziły skuteczną walkę. Przez wiele lat działania Francji spełzły na niczym, a w 1954 zostało zmuszona do kapitulacji. W międzyczasie utraciła też niemal wszystkie kolonie w Afryce, a już w 1946 w związku ze stratami na Pacyfiku musiała nadać autonomię Polinezji i innym wyspom. W latach 60-tych przegrała wojnę z Algerią, która skutkowała utratą kontroli nad jej wybrzeżem.
Obecnie Francja posiada 3 kolonie: Polinezję Francuską, Nową Kaledonię oraz Wallis i Futuna. w 2021 roku odbyło się referendum w sprawie wypowiedzenia przez Kaledonię niepodległości jednak referendum wygrali lojaliści.
Kolonializm belgijski
W 1880 roku Belgia uznała kraj Kongo za prywatną posiadłość Króla Filipa. W rejonie tym istniało kilka państw: Królestwo Lunda, Królestwo Luba, Tippu Tip (Rwanda), Yeke, Królestwo Kuba, Królestwo Karagwe i Kazembe. Belgowie zaczęli działać na terenie południowo-wschodnim, skupując niewolników (co było sprzeczne z Konferencją Berlińską) i prowadząc wypał lasów, co doprowadzało do śmierci tubylców. Podobnie śmiertelne było szczególne ciężkie traktowanie niewolników.
Krótko przed pierwszą wojną światową, na tym terenie zaczęto tworzyć administrację marionetkowego Konga Belgijskiego obejmującego teren południowo-wschodni – reszty nie udało się podporządkować, gdyż istniały tam państwa plemienne i monarchie, które razem były za silne dla Belgów. Po wojnie ludność Kongo Belgijskiego zaczęła strajki i bojkot zarządzeń Konga Belgijskiego, w skutek czego Belgia utraciła kontrolę nad terenem i została zmuszona do uznania jego niepodległości. W chwili powstania Demokratyczne Republiki Kongo, jego PKB na osobę było równe PKB na osobę Korei Południowej i połowie PKB na osobę Cesarstwa Japonii. Włączanie terytoriów północnych i zachodnich do kraju, doprowadziło jednak do zbyt dużej ilości kontaktów między różnymi grupami, co doprowadziło do kilku wojen wewnętrznych oraz okresu rządów dyktatorskich, które uczyniło DRK jednym z najsłabiej rozwiniętych państw kontynentu.
Kolonializm II Rzeszy
II Rzesza za rządów Bismarcka nie był zainteresowana działaniami w Afryce. uważając że kraj ma rolę w Europie, a nie w odległym kontynencie. Jednak po jego śmierci sytuacja się zmieniła. Statki II Rzeszy przybyło do Sułtanatu Tanzanii, która była zależna od Omanu, a lokalni przywódcy zdecydowali się na nadanie Cesarstwu koncesji – mieli wspierać finansowo tzw. Niemiecką Afrykę Wschodnią i dostarczać im wojsko. Sprzeciwił się temu Sułtan, czego skutkiem było ostrzelanie pałacu przez żołnierzy Rzeszy. Sułtan ostatecznie przystał na stanowisko przywódców. Rejon ten był przez kolejne lata przykładem opłacalności finansowej wobec armatorów, oraz współpracy afrykańsko-europejskiej.
Inaczej było w przypadku Namimbi – tam II Rzesza utworzyła Niemiecką Afrykę Zachodnią na wybrzeżu, jednak z powodu pustyń kontrolowali tylko 25% deklarowanego terytorium. Doszło tam do ataków terrorystycznych na białą mniejszość, podczas której zginęło 100 osób, w tym kobiety, dzieci i osoby starsze. Jedno z plemion zaatakowało stolicę. 10 000 żołnierzy wobec raptem 3 000 sił niemieckich i tubylców lojalnych wobec NAZ, szybko poniosło porażkę, lecz wsparcie w postaci 20 000 żołnierzy połączonych z niedobitkami sił lokalnych, ostatecznie odbiło stolicę i próbując zapobiec masakrom białych cywili, zaczęły dokonywać odwetu w postaci takich samych działań wobec cywilów wrogiego plemienia, zmuszając ich do ucieczki na wschód kraju.
Podczas I Wojny Światowej II Rzesza utraciła oba kolonie w Afryce, a także kolonię w Papui. Posiadany przez nich archipelag na Papui, Mikronezji i Samoa został zajęty przez Japonię, Australię i Nową Zelandię.
Kolonializm włoski
Włochy odbiły wybrzeże Libii spod rządów Imperium Osmańskiego.
W 1935 Najechały na Cesarstwo Abisynii jednak poniosły porażkę. W trakcie drugiej Wojny Światowej próbowały zdobyć Egipt jednak po zdobyciu pewnych terytoriów, musieli się wycofać. Walki w Maroko również okazały się nieskuteczne. Skutkiem przegranej w wojnie zachodnich krajach Arabskich, była utrata Libii przez Włochy.
Kolonializm amerykański
Kolonializm amerykański jest specyficzny, bowiem stanowi kolonializm innej, byłej kolonii. Amerykanie ustanowili prawo, które pozwalało na aneksję, bądź uznanie za terytorium zależne wysp na którym znajduje się guam (odchody ptasie dużej wartości), pod warunkiem że są niezamieszkane, bądź nie należą do innych państw. W skutek czego USA zyskało część wysp na Pacyfiku.
Stany Zjednoczone był w bliskich kontaktach z Królestwem Hawaii, które pozwoliła im zbudować tam bazę – Pearl Harbor. Pod koniec XIX wieku doszło do serii manifestacji w ramach, których doszło do rywalizacji autochtonów z mniejszościami napływowymi w pobliżu Pałacu oraz Pearl Harbor, które żądały abdykacji. Królowa Hawajów, zdecydowała że dokona abdykacji, tylko jeśli jej następcą będzie rząd USA. Mimo podjęcia decyzji mniejszość próbowała utworzyć własny rząd, jednak ostatecznie USA przejęło kontrolę likwidując samozwańczą Republikę Hawaii.
Na przełomie XIX i XX wieku USA rozpoczęło okupację Filipin. W 1941 roku Japonia uznała ją za bezpodstawną i wypowiedziała USA wojnę, współpracując z pro-japońskimi organizacjami na wyspach. W skutek czego zdobyto Filipiny, a w 1943 roku założono tam Republikę Filipin. Po wycofaniu się wojsk japońskim, odbyły się tam wolne wybory.
Obecnie USA posiada 13 kolonii, z czego cześć jest niezamieszkana.
Podsumowanie
Kolonializm nie istniał. Z punktu widzenia matematyki i ekonomii, zamożność kraju jest ilością emisja pieniądza (bądź towaru uniwersalnego) dla którego pokryciem jest tępo produkcji, handlu, usług z szarą strefą, czarnymi rynkiem i pracą samodzielną włącznie. Jeśli nie dojdzie do takiej emisji, wówczas siła nabywcza „migruje” na inny sektor (np. towary uniwersalne). Nie można wzbogacić państwa rozwijając terytorium zależne od niego, bowiem próba emisja pieniądze na podstawie PKB kolonii, doprowadzi do inflacji w metropolii. I np. jeśli w Potosi wydobywano srebro i eksportowano, to dawało to pokrycie dla emisji waluty, której używali Indianie. Nie maiło to wpływu na zamożność Europejczyków, chyba że mieszkali w kolonii. Mogli co najwyżej wymienić walutę na walutę, którą można była płacić w Hiszpanii, tyle że ona wymagała emisji na podstawie obrotów w samej Hiszpanii…
Zdecydowana większość terytoriów, które uznawane było za kolonie, albo nie była koloniami, albo nawet nie dotarli tam Europejczycy. Z pośród tych, które istniały wiele z nich zostało dobrowolnie oddanych, gdy np. lokalny władca nie miał naturalnego spadkobiercy, albo poprzez wsparcie mu wrogich państw. Kolonializm w Afryce i Azji upadł bardzo szybko, na skutek odwetu Japonii.
Także motyw „traktatów nierównych” (błędnie tłumaczonych jako „traktaty nierównoprawne”) zawieranych przez Chiny z Europą, jest błędny. Idąc tą drogą równie dobrze można nazwać „traktatem nierównym” umowę o swobodzie gospodarczej między Polską, a Niemcami. W teorii oba te umowy zakładały, że obywatele obu krajów mogą robić to samo za granicę. W praktyce, Niemcy zlecili zbudować Polakmom ponad 2 400 drogerii, sklepów i innych sieci handlowych, oraz budowę
Warto dodać, że kiedy Francja straciła kolonie, jej PKB nie spadło, a wzrosło. Bowiem ludność francuska zmuszona była do robienia interesów w kraju, przynajmniej do czasów, gdy Chiny zagarnęły wszystko.
Historia na Nowo 